ZAMEK KSIĄŻĄT MAZOWIECKICH W CIECHANOWIE - został zbudowany w XIV wieku przez księcia mazowieckiego Siemowita III na bagnistym terenie. Jego mury o wysokości 10 m są zbudowane na planie prostokąta. W narożnikach znajdują się dwie okrągłe baszty. W roku 1467 zamek strawił pożar. Obiekt szybko odbudowano i podczas prac renowacyjnych znacznie unowocześniono. Nowe wnętrza budziły zachwyt, a przepych i zgromadzone w nich kosztowności świadczyły o zamożności jego bogatych mieszkańców.
Po śmierci ostatniego księcia mazowieckiego, Janusza III, został ofiarowany w posagu królowej Bonie, żonie Zygmunta Starego. W XVI wieku zamek zostaje przebudowany na renesansową rezydencję królowej Bony, wtedy właśnie przeżywa czasy swojej świetności. Zlikwidowano wówczas starą bramę od południa, przebito zaś nową – w południowej części kurtyny zachodniej. Wjazd na dziedziniec poprzedzało przedbramie w formie niewielkiego ryzalitu. Znajdował się tam mechanizm do opuszczania zwodzonego mostu, a na jego piętrze usytuowany był pokoik dla odźwiernego. Po raz kolejny nadbudowano wieże i przystosowano je do broni palnej. W południowej części dziedzińca dostawiono ciąg murowanych budynków; podwyższono też górną kondygnację pałacu, który uzyskał renesansowy wystrój.
Największych zniszczeń zamek doznał w okresie potopu szwedzkiego. Od tego czasu następuje stopniowa dewastacja zamku. Po III rozbiorze Ciechanów przypada Prusom – podejmowane są próby przystosowania warowni do celów penitencjarnych. Ówczesne techniki budowlane nie pozwalają jednak na wykorzystanie starych, spękanych murów i ostateczny wybór (w sprawie lokalizacji więzienia) pada na Płock. Około roku 1801 następuje rozbiórka resztek zabudowań wewnętrznych oraz północno-wschodniego narożnika zamku – celem pozyskania taniego materiału budowlanego. Od roku 1818 ruiny stają się własnością rodu Krasińskich, przy czym nie wpływa to na poprawę ich stanu.
Pierwsze prace remontowe przypadają dopiero na pocz. XX wieku – z związku z działalnością Adama i Edwarda Krasińskich prezesujących w latach 1906-1927 Towarzystwu Opieki nad Zabytkami Przeszłości. Zakres ówczesnych prac można uznać za znaczny. Dokonano rekonstrukcji bramy zachodniej, odtworzono narożnik północno-wschodni, zaplombowano pęknięcia w kurtynach i zabezpieczono ich koronę. Zamek przekazano w użytkowanie straży ogniowej, zaś dziedziniec udostępniono mieszkańcom miasta do celów rozrywkowych (estrada, kort tenisowy – latem, ślizgawka – zimą). W okresie międzywojennym pojawiają się nieudane próby przekształcenia ruin w muzeum. Po przegranej przez Polskę wojnie obronnej, Ciechanów wraz z całym Północnym Mazowszem zostaje wcielony do Prus Wschodnich jako stolica nowej jednostki administracyjnej (rejencji). Fakt ten (według hitlerowców) wymagał drastycznych zmian przestrzennych – stąd decyzja o likwidacji Ciechanowa i wybudowaniu od podstaw nowego Zichenau. Z dawnego miasta miał pozostać jedynie zamek i gotycki kościół – obie budowle uznane zostały za pomniki kultury niemieckiej (przy czym zamek, w wyniku spiętrzenia wód rzeki Łydyni, miał znaleźć się na obszernej wyspie). Zaplanowano rekonstrukcję warowni. Niemcy wykonali pomiary zamku, ale żadnych prac budowlanych przeprowadzić nie zdążyli. Dziedziniec zamkowy stał się w tym czasie miejscem koncentracji okolicznej ludności celem jej systematycznego wysiedlania a także przeprowadzania pokazowych egzekucji.
Pierwsze poważne prace badawcze architektoniczno-archeologiczne przeprowadzono na zamku w latach 1955-1957. Następnie (od roku 1958) przystąpiono do właściwych prac konserwatorskich, poddawanych obecnie ostrej krytyce. Pierwsza inicjatywa całkowitej odbudowy zamku pojawia się w czerwcu 1962 r. wraz z uchwałą Miejskiej Rady Narodowej stwierdzającej m.in. iż „z braku dokumentów co do wyglądu zewnętrznego dawnej części mieszkalnej można przyjąć projekt przez analogię do innych podobnych zamków, a wnętrze odbudować na nowoczesne sale muzealne”. Odbudowie sprzeciwiła się jednak komisja pod przewodnictwem Stanisława Lorentza, wizytująca zamek we wrześniu 1962 roku. W rezultacie postanowiono przeznaczyć na cele muzealne tylko zachowane kubatury (2 baszty), zaś resztę murów zabezpieczyć jako tzw. „trwałą ruinę” – co znalazło wyraz w komunikacie podczas uroczystej sesji naukowej z okazji 900-lecia Ciechanowa. Prace budowlane poprzedzono licznymi badaniami archeologicznymi, które trwały aż do końca lat 70-tych. Obecny wygląd zamku jest efektem restauracji dokonanej przez Pracownie Konserwacji Zabytków z Warszawy i Olsztyna w latach 1979-1986.