ZAMKI GOTYCKIE W POLSCE
Od XIII wieku zaczęto modernizować siedziby królewskie i książęce poszerzając program funkcjonalny budowli istniejących (np. zamek na Wawelu, Legnica) oraz budować zamki, które początkowo można było zbudować jedynie za zgodą władcy. Z tego powodu najstarsze zamki miały charakter budowli państwowych. Początkowo, w XIII wieku, charakterystyczne dla zamków elementy umieszczono w obrębie funkcjonujących grodów drewniano-ziemnych, w związku z czym pierwsze zamki miały kształt nieregularny (np. w Opolu). Kształt regularny zamków rozpowszechnił się na terenie Królestwa Polskiego w czasach panowania Kazimierza Wielkiego i budowano je w takim kształcie nawet w miejscach wcześniejszych grodów (Rawa, Łęczyca, Koło). Zamki budowały także zakony np. Joannici (Stare Drawsko, Łagów, Swobnica, Pęzino) oraz Krzyżacy, na terenie państwa utworzonego przez nich w Prusach (Malbork, Radzyń Chełmiński, Niedzica) oraz biskupi (Sławków, Lipowiec). W zamkach budowano też wieże ostatecznej obrony (określane jako stołp) oraz wieże mieszkalne (donżon). Budowle te wznoszono w stylu gotyckim, który dotarł do Polski wraz z zakonami dominikańskim i franciszkańskim.
Najbardziej znane gotyckie zamki to:
w Polsce południowej – w Chęcinach, Czorsztynie, Niedzicy, Ojcowie, Bobolicach, Kazimierzu Dolnym, Będzinie, Lipowcu, Ogrodzieńcu.
w Polsce północnej:
- zbudowane przez zakon krzyżacki – np. w Malborku, Ostródzie, Nidzicy, Brodnicy, Golubiu, Gniewie;
- lub na ich warowniach wzorowane (najczęściej budowane na dobrach biskupich) w Kwidzynie, Lidzbarku Warmińskim, Olsztynie, Reszlu.
zamki na Mazowszu – zamek w Ciechanowie, Czersku, Liwie.
zamki w Wielkopolsce – zamek w Kole, Sierakowie, Szamotułach, Gołańczy.
na Śląsku - przetrwało najwięcej zamków – np. Bolków, Chojnik, Zagórze.
WYBRANE ZAMKI GOTYCKIE LUB ICH RUINY W POLSCE
ZAMEK W CHĘCINACH – zobacz opis
ZAMEK W CZORSZTYNIE – zobacz opis
ZAMEK W OJCOWIE – zobacz opis
ZAMEK W BOBOLICACH – zobacz opis
ZAMEK W KAZIMIERZU DOLNYM – zobacz opis
ZAMEK W BĘDZINIE – zobacz opis
ZAMEK KSIĄŻĄT MAZOWIECKICH W CIECHANOWIE – zobacz opis
ZAMEK W CZERSKU – zobacz opis
ZAMEK W BOLKOWIE – zobacz opis
CHOJNIK – zobacz opis
ZAMEK GRODNO W ZAGÓRZU ŚLĄSKIM – zobacz opis