KRESY WSCHODNIE – lub po prostu Kresy – to obszary znajdujące się obecnie na terenie niepodległych państw – Litwy, Białorusi i Ukrainy. Związek Polski z tymi wtedy księstwami rozpoczęła Unia w Krewie w 1385 roku zawarta między Królestwem Polskim a Wielkim Księstwem Litewskim . Była to unia personalna łącząca oba państwa za pośrednictwem wspólnego władcy, którym był Władysław Jagiełło, Wielki Książe Litewski. W skład Księstwa Litewskiego wchodziła wtedy Białoruś i znaczna część Ukrainy.
Zwieńczeniem tendencji unifikacyjnych Polski i Litwy był akt unii podpisany w 1569 roku w Lublinie ( „unia lubelska”) przez ograna sejmowe dwóch stron. Na mocy tej unii, Korona i Litwa stanowić odtąd miały RZECZPOSPOLITĄ OBOJGA NARODÓW, ze wspólnie wybieranym panującym, wspólnym sejmem i wspólna polityką zagraniczną. W przeciwieństwie do minionych unii o charakterze personalnym, unia w Lublinie stanowiła tzw. „unię realną”. Korona i Litwa utrzymały oddzielne stanowiska urzędnicze- centralne, odrębne finanse, oddzielne wojsko, jak również oddzielne urzędy ziemskie i sądy bazujące na różnych kodeksach prawnych. Wspólnie funkcjonowały: władca, sejm i polityka zagraniczna. Do Polski inkorporowano następujące województwa: bracławskie, kijowskie, podlaskie i wołyńskie. Bilateralna tolerancja względem narodowości i wyznania, a także równe prawa stanowe na terenach Polski i Litwy, miały gwarantować stabilność i niezmienność unii, której kres nadszedł dopiero w XVIII stuleciu- czasie rozbiorów i początku niewoli państwa polskiego.
Związek obu tych państw jest szczególny zarówno ze względu na wyjątkową w dziejach Europy Środkowo – Wschodniej trwałość (od traktatu w Krewie w 1385 roku do III rozbioru Rzeczpospolitej, 1795), jak i skutek w postaci trwałych więzi politycznych i kulturalnych.
UKRAINA
Pierwsze państwo ruskie na terenach obecnej Ukrainy – Ruś Kijowska, powstało w IX w. wskutek połączenia ziem należących do południowo – wschodnich plemion słowiańskich.
W 981 r. Ruś przyjęła chrześcijaństwo obrządku wschodniego. W 1132 roku nastąpił rozpad Rusi Kijowskiej na szereg księstw. W XIV wieku znaczny obszar Ukrainy został podbity przez Księstwo Litewskie. W wyniku Unii Lubelskiej Ukraina została bezpośrednio przyłączona do Korony.
ZAMKI I PAŁACE NA UKRAINIE – zobacz opisy
Zamek w Brodach
Zamek w Brzeżanach
Zamek w Kijowie
Zamek w Krzemieńcu
Wysoki Zamek we Lwowie
Okopy Świętej Trójcy
Zamek w Olesku
Zamek w Podhorcach
Zamek Rakowiec
Twierdza genueńska w Sudaku
Zamek w Żółkwi
Zamek w Zbarażu
Zamek w Złoczowie
Zamek w Łucku
BIAŁORUŚ
W X wieku ziemie Białorusi zaludnione przez Słowian Wschodnich należały do Rusi Kijowskiej. W XIII-XIV w. ziemie te znalazły się pod panowaniem litewskim i weszły w skład Rzeczpospolitej.
ZAMKI I PAŁACE NA BIAŁORUSI - zobacz opisy
Zamek w Krewie
Zamek w Lidzie
Zamek w Nieświerzu
Zamek w Kamieńcu
Pałacyk Kancelsona w Bobrujsku
Pałac Stanisławówka w Grodnie
Pałac Chreptowiczów w Grodnie
Pałac Rumiancewów i Paskiewiczów w Homlu
Domek myśliwski w Homlu
Pałac Pusłowskich w Kosowie Poleskim
Pałac Sapiehów w Mińsku
Pałacyk Antoszkiewicza w Mohylewie
Pałac Butrymowiczów w Pińsku
Muzeum Starego Połocka
Pałac w Różanie
LITWA
Litwa, jako jedyny z trzech krajów bałtyckich, była w ubiegłych stuleciach niezależnym państwem, a przez krótki czas nawet królestwem. Bałtyccy przodkowie współczesnych Litwinów zamieszkiwali tereny nad górnym Niemnem już w I tysiącleciu p.n.e. W XIII w. powstałe wcześniej państwa plemienne zostały zjednoczone przez Mendoga, który w 1256 r. ogłosił się królem litewskim. W 1385 r. kraj ten przystąpił do unii personalnej z Polską, a także przyjął chrześcijaństwo. W 1569 r. na mocy Unii Lubelskiej obydwa państwa utworzyły Rzeczpospolitą Obojga Narodów.
ZAMKI I PAŁACE NA LITWIE - zobacz opisy
Pałac Tyszkiewiczów w Kretyndze
Pałac Ogińskich w Płungianach
Pałac Prezydencki w Kownie
Pałac Prezydencki w Wilnie
Pałac Tyszkiewiczów w Landwarowie
Pałac Tyszkiewiczów w Połądze Pałac Tyszkiewiczów w Wace Trockiej
Zamek w Trokach
Zamek w Miednikach Królewskich