Pałac Działyńskich w Poznaniu

PAŁAC DZIAŁYŃSKICH W POZNANIU -usytuowany w zachodniej pierzei poznańskiego rynku,  został wybudowany w końcu lat siedemdziesiątych XVIII w. – na miejscu dwóch średniowiecznych kamienic - z inicjatywy Anny z Radomickich Działyńskiej, a następnie przebudowany przez marszałka wielkiego litewskiego Władysława Gurowskiego. Wielkopański charakter rezydencji podkreślał ogród założony na zapleczu gmachu. Barokowo – klasycystyczne formy nadał pałacowi w l. 1785-87 Antoni Höhne.
Od 1808 do 1872 r.pałac należał do Działyńskich, później do Zamoyskich. W latach 1841-46 odbywały się w nim publiczne wykłady polskich uczonych. W 1924 r.pałac stał się częścią fundacji ,,Zakłady Kórnickie” , utworzonej przez Władysława Zamoyskiego. Spalony w 1945 r., został odbudowany w l. 1953-57, wg projektu Aleksandra Holasa.
Do wnętrza budowli prowadzą dwie bramy, przez które dawniej wjeżdżały powozy konne. Fasadę dwupiętrowego gmachu rozdzielają lizeny, nad którymi znajdują się trójkątny tympanon z herbem Działyńskich – Ogończyk oraz attyka zasłaniająca mansardowy dach.
Płaszczyzę attyki wypełniają płaskorzeźby z ok. 1800 r., przedstawiające sceny antyczne. Po prawej stronie – pochód ofiarny (uzbrojeni żołnierze prowadzą byka i dwóch jeńców), po lewej – triumfalny pochód żołnierzy przy rydwanie. Nad attyką panoplia i figura pelikana – symbolu ofiarności i poświęcenia.
Najpiękniejszym pomieszczeniem pałacu jest znajdująca się na pierwszym piętrze Sala Czerwona. Można z niej wyjść na ozdobiony barokową balustradą balkon, zajmujący całą szerokość fasady. Nazwa sali pochodzi od koloru ścian, kontrastującego z bielą ozdobionego sztukateriami sufitu. Stoją w niej dwie pary stiukowych posągów przedstawiających Władysława Łokietka z Kazimierzem Wielkim oraz Władysława Jagiełłę z bratem Witoldem.
Podczas zaborów pałac pełnił rolę ośrodka życia kulturalnego i politycznego polskiej części społeczeństwa. Tu w Sali Czerwonej w latach 1830, 1848 i 1863 odbywały się zebrania związane z walkami powstańczymi. Ten sam budynek gościł również liczne wystawy, koncerty oraz przedstawienia teatrów amatorskich. Ponadto odbywały się w nim liczne odczyty i wykłady sprawiające, że budynek pełnił rolę nieoficjalnego uniwersytetu.
Wykonane w końcu XVIII w. zapewne przez Augustyna Schöpsa rzeźby, zniszczone wraz z gmachem w 1945 r., zostały odtworzone w l. 1991-92 przez Józefa Kopczyńskiego. Właścicielem pałacu jest dziś Polska Akademia Nauk; mieści się w nim m.in. filia Biblioteki Kórnickiej.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>