Od XIII w miejsce dawnych osad i grodów zaczynają powstawać miasta, pełniąc początkowo funkcje obronne i służąc jako miejsce schronienia. Stopniowo pojawiały się w nich budowle murowane – kościoły, klasztory,domy mieszczan, rezydencje – królewskie, dostojników kościelnych i wielkich panów. Miasta zaczęły pełnić rolę ośrodków życia politycznego, gospodarczego i kulturalnego. Niektóre, takie jak Kraków czy Lwów, zaliczały się do dużych miast o skali europejskiej. W XVIII w. miasta zakładali też magnaci jako swoje siedziby np. Zamość, Łańcut, Białystok.
Gotyckie, renesansowe, barokowe, klasycystyczne zamki i pałace miejskie na skutek licznych wojen, pożarów często ulegały zniszczeniu. Były odbudowywane, rozbudowywane, przystosowywane do nowych wygód i potrzeb ich właścicieli.
Druga połowa XIX wieku to czasy żywiołowego rozwoju przemysłu i kapitalistycznych stosunków społecznych. Miejsce magnata i szlachcica zajęli przemysłowcy i kupcy. Mieszczaństwo wycisnęło piętno swych upodobań artystycznych na całej sztuce, łącznie z architekturą i urbanistyką miast. . Snobistycznie naśladując ziemiaństwo, stosowano pałacowe formy do wznoszenia siedzib i kamienic czynszowych, ozdabiając je elementami stylów wszystkich wieków. Ten sposób budowania nazwano historyzmem lub eklektyzmem.
WYBRANE PAŁACE MIEJSKIE
ZAMEK W ŁĘCZYCY – zobacz opis
PAŁAC POD BARANAMI W KRAKOWIE – zobacz opis
BELWEDER W WARSZAWIE – zobacz opis
PAŁAC PACA W WARSZAWIE – zobacz opis
PAŁAC KRÓLEWSKI WE WROCŁAWIU – zobacz opis
ZAMEK KRÓLEWSKI W LUBLINIE – zobacz opis
PAŁAC POZNAŃSKIEGO W ŁODZI – zobacz opis
PAŁAC DZIAŁYŃSKICH W POZNANIU – zobacz opis