Książ

KSIĄŻ -  największy zamek na Dolnym Śląsku,  znajdujący się w granicach Wałbrzycha na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego. Jest jednym z elementów Szlaku Zamków Piastowskich. Jest to trzeci co do wielkości zamek w Polsce (po zamku w Malborku i Zamku Królewskim na Wawelu). Niewielka część zespołu pałacowego jest udostępniona dla zwiedzających, w tym znajdujący się w części centralnej zamek piastowski.
Zamek w Książu wzniósł w latach 1288-1292 książę świdnicko-jaworski Bolko I. W zamierzeniu miał on kontrolować ważny trakt do Czech. W okolicy Książa w XIII wieku istniał znaczny system obronny, w skład którego wchodziło około siedmiu obronnych kaszteli. Z racji swoich zalet obronnych i przygranicznego położenia Książ z jego twierdzą zwany był kluczem do wrót Śląska.
Zamek Bolka I miał plan nieregularny, a bramę wjazdową umacniała kwadratowa wieża. Miejsce było pod tą budowlę wybrane doskonale – z trzech stron znajdują się wysokie urwiska pod którymi twierdzę opływa rzeka Pełcznica. Pierwsza murowana warownia Bolka I została rozbudowana przez Bolka II. Był on wnukiem Władysława Łokietka, podczas swoich długich, bo 42-letnich rządów znacznie umocnił on i tak już silne księstwo. 
Zamek pozostawał w rękach książąt jaworskich aż do śmierci Bolka II i jego żony księżnej Agnieszki Habsburskiej pod koniec XIV wieku. Wówczas, zgodnie z wolą Bolka II zamek stał się własnością adoptowanej córki Bolka II (córki zmarłego przedwcześnie brata) i jej męża, księcia czeskiego Karola IV.
Zamek pozostał w rękach ksiąząt czeskich i był siedzibą kolejnych starostów. W latach 1428-29 został zdobyty i częściowo zniszczony przez husytów. W 1455 r. nowym właścicielem został Hermann von Czettritz. Przez kolejne 35 lat zamek był siedzibą rozbójników (od synów von Czettritza poczynając a na Janie i Mikołaju von Schellendorf kończąc). Niechlubne zapędy właścicieli doprowadziły min. do spalenia zamku w 1463 r. przez króla czeskiego Jerzego z Podjebradów podczas wyprawy przeciw rozbójnikom.
W latach 1490-1509 zamek przechodził z rąk do rąk, aż wreszcie stał się własnością Konrada I von Hoberga. Konrad Ernest Maksymilian w latach 1718-1724 znacznie rozbudował swoją posiadłość. Rozbudowa ta nadała zamkowi charakter barokowej rezydencji, niezwykle rozległej i bogatej. Kubatura samej głównej części wynosi 150 tysięcy metrów sześciennych. Dotychczasowe założenie zostało powiększone o nowe skrzydła oraz powstał drugi dziedziniec. Zachowano wówczas w znacznej mierze części piastowskie. Z okresu przebudowy barokowej pochodzą dwie oficyny mieszkalne położone przy drodze oraz budynek biblioteki z głównym wjazdem i dwoma wieżami.
Kolejna przebudowa z początków XX wieku zatarła pierwotne  elementy. Stan ten pogłębiły prace prowadzone podczas drugiej wojny światowej mające na celu przystosowanie Książa na kwaterę Hitlera. Zniszczono wówczas znaczną część zabytkowych wnętrz. Pod zamkiem stworzono sieć tuneli, które od 1968 roku są udostępnione do zwiedzania. Przy ich kopaniu pracowali więźniowie filii obozu koncentracyjnego Gross-Rosen.
Główny korpus zamku składa się z czterech skrzydeł otaczających tzw. Czarny Dziedziniec. Znajduje się tu rząd herbów kolejnych właścicieli poczynając od Piastów, kończąc na Hobergach. W całym tym głównym korpusie mimo licznych przebudów do dziś można odróżnić partie romańskie i gotyckie. Z budynków wyrasta potężna wieża wzniesiona za Bolka I, później kilkukrotnie nadbudowywana.
Historia Książa jest w znacznej mierze historią Hobergów. Ród ten w 1846 roku zmienił nazwisko na Hochberg, a po przejęciu księstwa pszczyńskiego tytułowali się von Pless.  Przepychem rezydencja mogła konkurować z siedzibami najzamożniejszych rodów Europy.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>