KRZYŻTOPÓR – pałac (nazywany też zamkiem) w miejscowości Ujazd w województwie świętokrzyskim.
Budowany w latach 1631–1644 był do czasu Wersalu największą budowlą pałacową w Europie. Fundator tego „palazzo in fortezza” – pałacu w fortecy – wojewoda sandomierski Krzysztof Ossoliński chciał olśnić współcześnie mu żyjących. I tak monumentalny zespół pałacowy wbudowany w pięcioboczną bastionową fortecę wzniesiony został na wzór kalendarza. Posiadał tyle okien ile dni w roku, tyle komnat ile tygodni, tyle wielkich sal ile miesięcy oraz baszt ile pór roku. Konie w stajniach jadały z marmurowych żłobów przeglądając się w kryształowych lustrach, a rolę sufitu jednej z sal spełniało akwarium, w którym pływały egzotyczne rybki. Na zamek zajmujący powierzchnię 1,3 ha i kubaturze 70 000 m3 Ossoliński wydał kwotę 3 mln ówczesnych złotych polskich.
Jego fundator cieszył się nim krótko. Krzysztof Ossoliński zmarł nagle na atak febry w rok po ukończeniu budowy, zostawiając po sobie masę długów. W 1655 r. Szwedzi zdobyli i zniszczyli zamek. W 1770 r. na zamku zamknęli się i bronili konfederaci barscy. Wówczas to zamek do reszty uległ zniszczeniu i do dzisiejszego dnia przetrwały tylko ruiny, wciąż potężne i imponujące, dające wyobrażenie jak kiedyś zamek wyglądał. Obecnie zamek ma status trwałej ruiny. W dawnej klasyfikacji zabytków był zaliczony do klasy zerowej. Budowla jest ruiną o znacznym stopniu zachowania, stąd interesującą do zwiedzania. W jej skład wchodzą obszerne fortyfikacje: bastiony, fosa, ślady umocnień i mostów. Jednak brak zachowanych planów budowy oraz sztychów sprzed przebudowy w XVIII wieku uniemożliwia dziś faktyczne odtworzenie wizerunku zamku z połowy XVII wieku.
Obecnie zachwycające swym pięknem i wielkością ruiny „Krzyżtoporu” ożywają podczas licznie organizowanych tu turniejów i pokazów walk rycerskich.